Sól paszowa kamienna — materiał paszowy NaCl 97-99% dla zwierząt

Skład i parametry techniczne

Sól paszowa kamienna jest wydobywana w polskich kopalniach (Kłodawa, Bochnia, Wieliczka) i charakteryzuje się stabilnym składem chemicznym:

• NaCl — 97-99%
• Wilgotność — poniżej 1%
• Siarczany (SO₄²⁻) — 0,1-0,3%
• Wapń (Ca) — 0,1-0,2%
• Magnez (Mg) — śladowo
• Substancje nierozpuszczalne — poniżej 0,5%

Kluczowa różnica vs sól kuchenna: sól paszowa nie jest jodowana ani wzbogacana o antyzbrylacze (np. E535 — żelazocyjanek sodu, niedopuszczony w paszach). To czysty surowiec mineralny zgodny z normą PN-G-15600 dla soli kamiennej.

Formy handlowe — worek, brykiet, bryła

Sól paszowa jest oferowana w trzech podstawowych formach, dobranych do sposobu podawania:

• Workowana 25 kg i 50 kg — drobnoziarnista (granulacja 0-2 mm), do mieszania z paszą treściwą w mieszalnikach gospodarskich. Najczęściej dla świń i drobiu.
• Brykiety — sprasowane bloczki 2-5 kg, do podawania w korytach jako wolny dodatek. Standardowo dla owiec i koni.
• Bryły — naturalne kawałki 10-25 kg, bez prasowania, do paśników i lizawek leśnych. Trwałe, odporne na deszcz, idealne dla bydła mięsnego i zwierząt łownych.

Wybór formy decyduje o sposobie kontroli dawki — drobna sól wchodzi w skład paszy bilansowanej, bryła jest podawana ad libitum.

Dawkowanie w żywieniu zwierząt

Sól dostarcza sodu i chloru — pierwiastków regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową, pH soku żołądkowego i ciśnienie osmotyczne. Niedobór objawia się spadkiem apetytu, słabym przyrostem masy i lizaniem ścian.

Praktyczne dawkowanie dobowe:

• bydło mleczne — 50-100 g/sztukę (zależnie od wydajności)
• bydło mięsne / opasy — 30-60 g/sztukę
• konie robocze — 40-70 g/sztukę
• świnie tuczniki — 5-10 g/sztukę
• owce dorosłe — 10-15 g/sztukę
• drób — 0,3% suchej masy paszy (ok. 0,3-0,4 g/kura/dzień)

Na upale dawki rosną o 30-50% — zwierzęta tracą sól z potem i przez parowanie.

Pasza vs sól kuchenna — czemu nie wolno mieszać

W gospodarstwach pojawia się pokusa, by sypać zwierzętom sól kuchenną z marketu — to błąd produkcyjny i prawny. Powody:

1. Jod (KIO₃) w soli kuchennej jest dawkowany pod profilaktykę człowieka — dla zwierząt może powodować nadczynność tarczycy.
2. Żelazocyjanek sodu (E535) jako antyzbrylacz nie jest dopuszczony w paszach (rozp. WE 1831/2003).
3. Cena za tonę soli kuchennej jest 3-5× wyższa niż paszowej.

Materiał paszowy musi mieć dokumentację (atest, deklarację zgodności) — sól kuchenna jej w tym zakresie nie posiada. Każdy producent paszy lub gospodarz wprowadzający premiks na rynek musi udokumentować pochodzenie surowca.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sól paszowa nadaje się dla ludzi?

Technicznie skład chemiczny jest podobny do soli kuchennej niejodowanej, ale sól paszowa nie przechodzi rygoru higienicznego wymaganego dla soli spożywczej (PN-A-74105) i nie jest jodowana. Do kuchni używaj wyłącznie soli z atestem spożywczym.

Jaka różnica między solą paszową a lizawką solną?

Sól paszowa to czysty NaCl bez mikroelementów — podajesz ją w paszy lub luzem. Lizawka to sprasowana bryła, często wzbogacona o Mg, Fe, Cu, Zn, I, Co (Lisal M) lub selen (Lisal M-2). Lizawkę zwierzę liże samo — sól paszową dawkujesz w mieszance.